Yuxu pozuntuları neyrodegenerativ xəstəliklərin riskini artırır

Son araşdırma göstərib ki, yuxu pozuntuları yalnız Alzheimer xəstəliyi demensiyasının riskini deyil, həm də Parkinson xəstəliyi kimi müxtəlif neyrodegenerativ vəziyyətlərin riskini artırır. Yuxu beyin tullantısını aradan qaldırmaq və sinir hüceyrələrini qorumaq üçün kritik bərpa prosesi kimi tanınır və əsasən beynin gecə saxlanma dövrü kimi xidmət edir. Son tədqiqatlar yuxu pozuntularının bu qoruyucu funksiyanı poza biləcəyini, potensial olaraq neyrodegenerativ xəstəliklərə səbəb ola biləcəyini göstərir. Lakin yuxu pozuntuları ilə əlaqəli beyin xəstəliklərinin spesifik növləri və hansı yuxu vərdişlərinin xəbərdarlıq siqnalı kimi çıxış etdiyi hələ də aydın deyil.

Yonsei Universiteti Tibb Kollecinin Biotibbi Sistemlər Məlumatları Departamentindən professor Kim Tae-won və Park Yu-rang, eləcə də Severance Xəstəxanasının Nevrologiya şöbəsindən professor Lee Pil-hyu rəhbərliyindəki tədqiqat qrupu böyük miqyaslı Britaniya sağlamlıq məlumat bazası olan UK Biobank-dan məlumatları təhlil ediblər. Onlar 30,000-dən çox yuxu pozuntusu diaqnozu qoyulmuş və 140,000-dən çox belə xəstəlik olmayan şəxslər arasında 30 ilədək neyrodegenerativ xəstəliklərin yayılma hallarını müqayisə etdilər və nəticələrini beynəlxalq "Alzheimer's & Dementia" jurnalında dərc ediblər.

Nəticələr göstərdi ki, yuxu pozuntuları olan qrupda neyrodegenerativ xəstəliklərin inkişaf etmə riski olmayanlara nisbətən 32% daha yüksəkdir. Parkinson xəstəliyində (1.31 dəfə), Alzheimer demensiyasında (1.33 dəfə) və damar neyrodegenerativ xəstəliklərdə (1.38 dəfə) əhəmiyyətli artım müşahidə olunub.

Neyrodegenerativ xəstəliklərin risk nisbəti ən yüksək — 3.46 — qeyri-REM yuxusunda pozuntular olanlar arasında olub, bu faza əsasən beyin tullantılarının təmizlənməsinə səbəb olan fazadır. Bundan əlavə, tez-tez gündüz yuxusu olan yuxusuzluqdan əziyyət çəkən şəxslərdə risk nisbəti 2.85 kimi nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksək idi.

Professor Lee Pil-hyu vurğulayıb: "Yuxu pozuntularının aktiv diaqnozu və idarə olunması neyrodegenerativ xəstəliklərin qarşısının alınması üçün gələcək strategiyalar üçün vacib başlanğıc nöqtəsi ola bilər."