BƏT: İş yerlərində müxtəlif risklərin yaratdığı sağlamlıq problemləri hər il 840 mindən çox insanın ölümünə səbəb olur

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) yeni hesabatına görə, hər il 840 mindən çox insan uzun iş saatları, əmək təhlükəsizliyinin olmaması, iş yerində təqib və zorakılıq kimi risklərlə əlaqəli sağlamlıq problemləri səbəbindən vəfat edir.
AZƏRTAC BMT-nin məlumatına istinadla xəbər verir ki, hesabata görə, iş yerlərinin dizaynı, təşkili və idarə olunması işçilərin sağlamlığına və təhlükəsizliyinə böyük təsir göstərir. Tədqiqata görə, məhz bu təsir səbəbindən intihar da daxil olmaqla ürək-damar xəstəlikləri və ruhi problemlər artır.
Hesabat müəllifləri işin üç qarşılıqlı əlaqəli sahəsinə nəzər salıblar: iş fəaliyyətinin təbiəti (tələblər, məsuliyyətlər və tapşırıqlar daxil olmaqla), onun necə təşkil və idarə olunması və mövcud daha geniş iş yeri siyasəti (məsələn, performans və mükafatlandırma prosesləri, zorakılıq və təqibin qarşısını alan qaydalar).
Tədqiqatçılar iş yerində risk faktorlarının qlobal səviyyələrinə diqqət yetirərək, hər il 840 mindən çox ölüm faktını qeydə alıblar. Müəyyən olunub ki, əsas səbəblər iş gərginliyi, zəhmət və əməkhaqqı arasındakı fərq, əmək təhlükəsizliyi, uzun iş saatları, zorakılıq və təcavüz hallarıdır.
Elmi tədqiqatlar göstərir ki, bu risklər ciddi sağlamlıq problemlərinin ehtimalını artırır Risk səviyyələri Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) son qlobal ölüm və sağlamlıq məlumatları və “Qlobal xəstəlik yükü” adlı tədqiqat ilə uyğunlaşdırılıb.
BƏT qeyd edir ki, bu risklərin çoxu uzun müddətdir mövcuddur, hazırda baş verən mövcud transformasiyaların təsirləri də nəzərə alınmalıdır. Bu dəyişikliklərə rəqəmsallaşma, süni intellekt, məsafədən iş və yeni iş tənzimləmələri daxildir ki, bunlar düzgün həll edilmədikdə, mövcud problemləri daha da gücləndirə və ya yenilərini yarada bilər.
Təşkilatın əməyin mühafizəsi siyasəti üzrə qrup rəhbəri Manal Azzi deyir: “Psixoloji və sosial risklər müasir iş dünyasında əməyin təhlükəsizliyi və sağlamlığı üçün ən əhəmiyyətli çətinliklərdən birinə çevrilir. Əmək mühitinin yaxşılaşdırılması yalnız işçilərin zehni və fiziki sağlamlığının qorunması üçün deyil, həm də məhsuldarlığın, təşkilati fəaliyyətin və davamlı iqtisadi inkişafın gücləndirilməsi baxımından vacibdir”.
Hesabatda vurğulanır ki, əsas səbəblər aradan qaldırılarsa, o cümlədən hökumətlər, işəgötürənlər və işçilər arasında sosial dialoq dəstəklənərsə, risklərin və ölümlərin qarşısını almaq olar.
BƏT-in hesabatında qeyd olunur ki, ölkələr və müəssisələr bu problemlərin həlli vasitəsilə həm işçilərə, həm də təşkilatlara fayda verən daha sağlam iş yerləri yarada, məhsuldarlığı və iqtisadi dayanıqlığı artıra bilər.