Azərbaycanda kolleclərin perspektivləri və əmək bazarında rolu

İlqar Yusifov,
Göyçay Dövlət İdarəetmə və Texnologiya Kollecinin müəllimi

Müasir dövrdə ölkəmizin iqtisadi inkişafı peşəkar və ixtisaslı insan kapitalından asılıdır. Bu baxımdan ali və orta ixtisas təhsil müəssisələri əmək bazarının ehtiyaclarını ödəyən əsas təhsil pillələri hesab olunur. Sözsüz ki, istər dövlət, istərsə də özəl sektorda ali təhsilli şəxslər daha çox üstünlük qazanır. Bu bir reallıqdır və fakt olaraq qalır. Bəs orta ixtisas təhsil müəssisələrini bitirən məzunlarla bağlı məsələlər nə yerdədir?

Azərbaycanda son illər təhsil sistemində müxtəlif islahatlar aparılsa da, kolleclərin əmək bazarına uyğun kadr hazırlığı, məzunların məşğulluğu və tədrisin keyfiyyəti ilə bağlı müəyyən problemlər qalmaqdadır. Respublikamızda səhiyyə, informasiya texnologiyaları, turizm, logistika, kənd təsərrüfatı, xidmət və sənaye sahələrində orta ixtisaslı kadrlara ehtiyac yaranır. Bunun üçün kolleclər düzgün inkişaf etdirilməklə əmək bazarında kadr təmsilçilərinə çevrilə bilərlər, lakin bir sıra hallarda məzunların əldə etdiyi bilik və bacarıqlar işəgötürənlərin tələbləri ilə tam uyğun gəlmir. Nəticədə məzunların bir hissəsi ya ixtisas üzrə işləyə bilmir, ya da öz təcrübələrini artırmaq üçün ali təhsil almağa üstünlük verirlər.

Kollec məzunlarının iş tapmaqda qarşılaşdığı çətinliklər və əmək bazarında məşğulluğa təsir edən əsas problemlər hansılardır?
- Tədrisdə nəzəri biliklərin praktikadan üstün olması və yaxud praktik təcrübənin az olması.
- Müasir laboratoriya və avadanlıqların kolleclərdə kifayət qədər olmaması, maddi-texniki bazanın köhnəlməsi.
- İşəgötürənlərlə əməkdaşlığın zəif qurulması.
- İstehsalat təcrübəsinin qısa və səmərəsiz təşkili.
- Xarici dil və rəqəmsal bacarıqların kifayət qədər inkişaf etdirilməməsi.
- Karyera mərkəzlərinin fəaliyyətinin məhdud olması və yaxud olmaması.
Məhz bu səbəblər məzunlara əmək bazarında rəqabət aparmaqda çətinliklər yaradır.

Bəs kolleclərin inkişaf etdirilməsi üçün hansı tədbirlər görülməlidir?

Kolleclərin fəaliyyətinin daha səmərəli olması üçün aşağıdakı tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədəuyğundur:

Tədris proqramları əmək bazarının tələblərinə uyğun mütəmadi yenilənməlidir.
Özəl sektor və dövlət müəssisələri ilə əməkdaşlıq genişləndirilməli, dual təhsil modeli tətbiq edilməlidir.
Tələbələrin istehsalat təcrübəsi real müəssisələrdə təşkil olunmalıdır.
Sahibkarlıq, layihələrin idarə olunması, süni intellekt, rəqəmsal savadlılıq və xarici dil bacarıqlarına xüsusi önəm verilməlidir.
Müasir laborotoriyalar və rəqəmsal texnologiyalarla təminat gücləndirilməlidir.
İşəgötürənlərin iştirakı ilə məzunların bacarıqlarının qiymətləndirilməsi sistemi formalaşmalıdır.
Karyera mərkəzləri yaradılmalı, tələbələr vakansiyalar və təcrübə proqramları barədə məlumatlandırılmalıdır.

Sonuncu təkliflə bağlı bildirmək istəyirəm ki, müəllif olaraq Göyçay Dövlət İdarəetmə və Texnologiya Kollecində karyera mərkəzinin yaradılması ilə bağlı layihəni bu ilin aprel ayının pedaqoji şurasına təqdim etmişəm.

Azərbaycanda kolleclərin gələcəyi onların əmək bazarının real tələblərinə uyğun inkişaf etdirilməsindən çox asılıdlr. Kolleclər yalnız diplom verən deyil, praktik bacarıqlara malik mütəxəssislər yetişdirən təhsil müəssisələrinə çevrilməlidir.

Dövlət, təhsil müəssisələri və özəl sektor arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi həm məzunların məşğulluğunu artıracaq, həm də ölkənin iqtisadi inkişafına töhfə verə bilər. Bu istiqamətdə həyata keçiriləcək islahatlar kolleclərin nüfuzunu yüksəldəcək və gənclərin peşə təhsilinə marağını artıracaq.

Tarix: Bu gün, 12:00

Xəbəri paylaş